Alienum phaedrum torquatos nec eu, vis detraxit periculis ex, nihil expetendis in mei. Mei an pericula euripidis, hinc partem.
 
What Happens Here

Blog

d

History of Coffee

ËshtĂ« pija mĂ« e pĂ«rhapur (pas ujit): Çdo ditĂ« nĂ« botĂ« konsumohen pothuajse 1,6 miliard filxhanĂ« me kafe. NjĂ« shifĂ«r impresionuese pasi konsumohet nĂ« çdo cep tĂ« planeti

Coffee-Bean

Historia e kafesë
ArabĂ«t ishin jo vetĂ«m kultivuesit e parĂ« tĂ« kafesĂ«, por, po ashtu, tĂ« parĂ«t qĂ« nisĂ«n tregtinĂ« me tĂ«. Nga shekulli 15, kafeja tashmĂ« po rritej nĂ« distriktin Jemenas tĂ« ArabisĂ« dhe nga shekulli 16 u bĂ« e njohur nĂ« Persi, Egjipt, Siri dhe Turqi. Kafeja nuk pihej vetĂ«m nĂ«pĂ«r shtĂ«pi, por edhe nĂ« shumĂ« kafenetĂ« publike tĂ« quajtura kahve khaneh (kafehane), qĂ« nisĂ«n tĂ« shfaqeshin nĂ« qytete nĂ«pĂ«r Lindjen e Mesme. Popullaritetit i kafeneve ishte i pakrahasueshĂ«m dhe njerĂ«zit i vizitonin ato pĂ«r gjithfarĂ«lloj aktiviteti. Pa vonuar, ato shpejt u bĂ«nĂ« njĂ« qendĂ«r aq e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r shkĂ«mbim informacionesh, saqĂ« kafeneve shpesh u referohej si “Shkolla tĂ« tĂ« mençurve.” MĂ« vizitimin e mijĂ«ra haxhinjve tĂ« qytetit tĂ« shenjtĂ« tĂ« MekĂ«s pĂ«r çdo vit nga e gjithĂ« bota, fjala pĂ«r “verĂ«n e ArabisĂ«â€ – siç shpesh quhej kafeja – nisi tĂ« pĂ«rhapej pĂ«rtej ArabisĂ«. NĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« mbajtur monopolin nĂ« tregtinĂ« hershme tĂ« kafesĂ«, arabĂ«t vazhduan tĂ« ruanin nga afĂ«r prodhimin e tyre tĂ« kafesĂ«.
Kafeja vjen në Evropë
UdhĂ«tarĂ«t evropianĂ« pĂ«r nĂ« Lindjen e AfĂ«rt sollĂ«n rrĂ«fimet e njĂ« pijeje tĂ« zezĂ« e tĂ« pazakontĂ«. Nga shekulli i 17, kafeja gjeti rrugĂ«n e saj pĂ«r nĂ« EvropĂ« dhe po bĂ«hej e popullarizuar nĂ«pĂ«r kontinent. KundĂ«rshtarĂ«t u treguan sĂ« tepĂ«rmi tĂ« matur, duke e quajtur pijen “shpikje e hidhĂ«t e djallit. ”Me ardhjen e kafesĂ« nĂ« Venedik mĂ« 1615, atĂ« e dĂ«nuan klerikĂ«t lokalĂ«. Mospajtimi ishte aq i madh, saqĂ« Papa Klementit VIII  iu kĂ«rkua tĂ« ndĂ«rhynte. Para se tĂ« merret vendimin, ai vendosi ta shijonte vetĂ«. Atij i pĂ«lqeu aq shumĂ«, saqĂ« dha aprovimin pĂ«r tĂ«. PavarĂ«sisht polemikĂ«s nĂ« qytetet kryesore tĂ« AnglisĂ«, AustrisĂ«, FrancĂ«s, GjermanisĂ« dhe HolandĂ«s, kafenetĂ« shpejt u bĂ«nĂ« qendra tĂ« aktivitetit dhe komunikimit social. NĂ« Angli nisĂ«n tĂ« shfaqeshin “universitetet njĂ« peni,” tĂ« quajtura kĂ«shtu pĂ«r shkak tĂ« çmimit prej njĂ« penie me tĂ« cilĂ«n personi mund tĂ« blinte njĂ« filxhan kafe dhe tĂ« pĂ«rfshihej nĂ« bisedĂ« entuziaste. Nga shekulli i 17, nĂ« LondĂ«r ishin dikur rreth 300 kafene, shumĂ« nga tĂ« cilat tĂ«rhiqnin klientĂ« tĂ« interesave tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta, si tregtarĂ«, transportues dhe artistĂ«. ShumĂ« biznese dolĂ«n nga kĂ«to kafene.
Bota e re
Në mesin e viteve 1600, kafeja u soll në New Amsterdam, një lokacion që nga britanikët më vonë u quajt New York. Ndonëse kafenetë nisën të shfaqeshin me shpejtësi të madhe, çaji vazhdoi të ishte pija më e pëlqyer në Botën e Re deri në vitin 1773, kur kolonët u rebeluan kundër tatimeve të mëdha në çajin të ngarkuara nga Mbreti Xhorxh. Revolta, e njohur si Boston Tea Party, do ta ndryshonte përgjithmonë preferencën amerikane të pirjes në atë të kafesë.
Plantacionet nëpër botë
Me shtimin e kĂ«rkesave pĂ«r kĂ«tĂ« pije, pati konkurrencĂ« tĂ« ashpĂ«r pĂ«r kultivimin e kafesĂ« jashtĂ« ArabisĂ«. NdonĂ«se arabĂ«t u pĂ«rpoqĂ«n fort pĂ«r ta mbajtur kĂ«tĂ« monopol, nĂ« gjysmĂ«n e fundit tĂ« shekullit 17 holandezĂ«t mĂ« nĂ« fund arritĂ«n sukses tĂ« merrnin disa filiza. Orvatja e parĂ« e tyre pĂ«r t’i mbjellĂ« nĂ« Indi dĂ«shtoi, por ata u treguan tĂ« suksesshĂ«m nĂ« Botavia, njĂ« ishull nĂ« Java qĂ« tash Ă«shtĂ« Indonezi. BimĂ«t lulĂ«zuan dhe sĂ« shpejti holandezĂ«t kishin njĂ« tregti nĂ« rritje e produktive tĂ« kafesĂ«. Pa vonuar, ata zgjeruan kultivimin e bimĂ«s sĂ« kafesĂ« nĂ« ishujt Sumatra dhe Celebes.
PĂ«rhapja
Në vetëm 100 vjet, kafeja u vendos si një artikull nëpër gjithë botën. Misionarë e udhëtarë, tregtarë e kolonizatorë vazhduan të bartnin farat e kafesë në toka të reja dhe bimët e kafesë u mbollën gjithandej botës. Plantacionet u ndërtuan nëpër pyjet tropikale dhe bjeshkë të thyera. Disa të mbjella lulëzuan, të tjera nuk jetuan gjatë. Popuj të rinj u themeluan mbi ekonomitë e kafesë. Pasuri të mëdha u bënë e u humbën. Dhe nga fundi i shekullit 18, kafeja u bë një nga frytet eksportuese me fitimprurëse të botës.